Alternate Text

تقویت و انسجام سازمانی به منظور مدیریت یکپارچه منابع طبیعی

English پارسی 
عرصه های اجراییکرمانشاهمشخصات عرصه های کاری

مشخصات عرصه های کاری

(سایت کرمانشاه (حوضه آبخیز رزین

حوضه آبخیز رزین به مساحت 14688 هکتار و مشتمل بر 22 روستا بعنوان یکی از 4 سایت منتخب پروژه منارید بر اساس معیارهای 19 گانه انتخاب گردیده است.
حوضه رزين در دهستان پشت دربند از توابع بخش مركزي شهرستان كرمانشاه و در فاصله 64 كيلومتري شهر كرمانشاه واقع شده است. دسترسی به این سایت از طريق جاده اصلي کرمانشاه - سنندج مقدور می باشد.
حوضه مورد مطالعه از شمال به کوه کري گو، از شمال شرق به کوه هولان، از شرق به كوه پشت پري، از جنوب به کوه ميرعبدال و از جنوب شرق به کوه ميرزايي محدود مي باشد . مناطق مسكوني منطقه شامل روستاهاي حسن آباد، بولان، سرنجگه، جزر، دوآب، شيخ مله،گندآب، روح الله، ساز، زامله، سرزامله، کاليان عليا، وزمله، کاليان وسط، کاليان سفلي، سراب شاه حسين، پير کاشان، قره حسن، قشلاق، کمال آباد و رزلانسر مي باشد.
آبراهه اصلی حوضه مستقیماً به رودخانه رازآور ریخته و پس از الحاق به رودخانه قره سو و گاماسیاب به رود سیمره و سپس به کارون می ریزد.
حوضه آبخيز رزين يك حوضه مستقل (واحد هيدرولوژيكي) مي باشد که مطابق با تقسیم بندی تماب در کد 223423 واقع گردیده است. حداكثر ارتفاع حوضه 8/2867 متر و حداقل ارتفاع آن برابر 1407 متر از سطح دريا می باشد.
با توجه به مسائل مالی و زمانی طرح مقرر شده است تا از میان 22 روستای واقع در محدوده، تعداد چهار روستا بعنوان نماینده روستاهای منطقه انتخاب شوند و فعالیت های پیش بینی شده طرح در روستاهای منتخب اجرا گردد. بر اساس بررسی های اولیه و معیارهای در نظر گرفته شده شامل شرایط توپوگرافی و وابستگی به منابع طبیعی، در حال حاضر روستاهای زامله و سرزامله بعنوان روستایی که در حاشیه جنگل واقع شده و تعامل زیادی با این جنگلها دارند، روستای سراب شاه حسین با توجه به منبع آبی مناسب آن و دارا بودن زمینه توسعه گردشگری، روستای رزین بعنوان روستای معرف واقع در منطقه دشتی و بزرگترین روستای منطقه که در خروجی حوضه نیز واقع شده است و روستای بولان بعنوان روستای محروم واقع در منطقه نسبتاً مرتفع تپه ماهوری که عمدتا شامل مراتع حوضه می باشد، بعنوان روستاهای منتخب تعیین گردیده اند.

طي سرشماري سال 1365 جمعيت حوضه رزين 5089 نفر 875 خانوار بوده در سال 1375 5450 نفر با 1053 خانوار و در سال 1385 به 8355 نفر با 1096 خانوار رسيده است. آمار جمعيتي نشانگر اين است كه در سال 1365 تا 1385 جمعيت حوضه در حال افزايش بوده ورشد جمعيت در اكثر روستاها علي رغم اينكه بعد خانوار كم شده است  در طي اين دوره 20 ساله مثبت بوده است.
ميزان باسوادي در بين مردان 71 درصد و دربين زنان 49 درصد بوده است و ميزان تحصيلات افراد بيشتر در سطوح ابتدايي، راهنمايي و كمتر در سطح دبيرستان بوده است.
طبق بررسي هاي بعمل آمده، شغل اصلي افراد در حوضه مورد نظر، زراعت، دامداري و باغداري می باشد . باغات حوضه مورد مطالعه به صورت درختان پراكنده بوده و باغات مكانيزه و يكدست وجود ندارد . سيستم زراعت باغداري و دامداري از نوع سنتي بوده و دامداري نيمه صنعتي به صورت محدود ديده ميشود . همچنين كشاورزي مكانيزه در سطح حوضه وجود ندارد . در كنار زراعت، دامداري و باغداري، پرورش زنبور عسل و ماكيان (مرغ و بوقلمون) به صورت سنتي و محدود وجود دارد . ميزان اشتغال در بين مردان 4/58 درصد و دربين زنان 6/2 درصد مي باشد.
پوشش گیاهی منطقه مشابه سایر رویشگاه های واقع در منطقه زاگرس، شامل ترکیبی از گونه های بلوط، پسته وحشی، بادام و سایر گونه های همراه می باشد. همچنین مجاورت حوضه رزین با منطقه حفاظت شده ورمنجه که از زیستگاه های جانوری منحصر به فرد کشور مي باشد، از جمله ویژگی های بارز اکولوژیکی منطقه محسوب می گردد.
حوضه آبخيز رزين داراي تنوع کاربری اراضی می باشد به طوری که مراتع حدود 41 درصد، اراضی جنگلی 15 درصد، اراضی کشت دیم 28 درصد، زراعت آبی 13درصد و باغات 3 درصد از مساحت حوضه را به خود اختصاص داده اند.
 لازم به توضیح است که بهره برداری نامناسب از منابع، رواج شیوه های نادرست کشاورزی (شخم در جهت شیب - آبیاری غلط و ...) و از طرف دیگر رشد جمعیت از جمله عوامل اثرگذار در تغییر کاربری اراضی، کاهش راندمان تولید محصولات کشاورزی و تخریب سرزمین در سطح حوضه می باشند.
به طور کلی می توان عمده ترین نقاط قوت، نقاط ضعف، فرصت ها و تهدیدهای موجود در سطح حوضه و استان را در قالب موارد ذیل بیان نمود:

نقاط قوت:

 - شرایط طبیعی مساعد منطقه جهت توسعه باغات، پرورش زنبور عسل و فعالیت های معیشت جایگزین- وجود منابع آب سطحی و زیرسطحی مناسب - تنوع گونه ای گیاهی (گونه های گياهی بلوط، پسته وحشی، بادام) و جانوری (كل و بزوحشی) - نیروی کارشناسی متعهد و متخصص - وجود روحیه همکاری و مشارکت در بین مردم محلی - دارا بودن اعتبارات مالی مناسب - وجود مطالعات نسبتاً جامع در حوضه

نقاط ضعف:

- تبدیل مراتع به کشت زار - کامل نبودن دانش اهالی بومی در زمینه استفاده بهینه از منابع آبی موجود و معیشت های جایگزین - مناسب نبودن روشهای کشاورزی رایج در منطقه از جمله شخم در جهت شیب  - پوشش مرتعي ضعيف و جنگل هاي تُنك ناشی از بهره برداری نامناسب - تعارض میان عشایر و اهالی بومی در زمینه چرای دام در مراتع - استفاده کنترل نشده از چوب درختان جنگلی بعنوان سوخت - عدم تعادل دام و ظرفيت مراتع و مشکل چراي بی رویه

 فرصت ها:

- ظرفیت سازی و افزایش آگاهی مسئولین و کارشناسان در جهت برنامه ریزی و تصمیم گیری مشارکتی  - توانمند سازی جوامع بومی و آگاه سازی آنها در خصوص شیوه های مناسب بهره برداری از مراتع، شیوه های معیشت جایگزین - احیاء مراتع و توسعه جنگل کاری با مشارکت روستائیان - معرفی تکنولوژی های مدرن آبیاری و شیوه های کشاورزی سازگار با شرایط اقلیمی - تمرین مدیریت مشارکتی در زمینه مدیریت جامع منابع طبیعی در روستاهای منتخب بعنوان الگوی مورد استفاده در سایر روستاها

تهدیدها:

- ادامه یافتن روند فعلی استفاده نامناسب از زمین و در نتیجه - افزایش فرسایش و کاهش راندمان تولیدی کشاورزی - افزایش فقر، بیکاری و مهاجرت بیشتر به خارج از منطقه - تخریب مراتع و در نتیجه از بین رفتن فعالیتهای دامداری

 برای مشاهده اطلاعات پایه سایت اینجا کلیک کنید

تصاویر